Zielone światło dla CETA w PE




Posłowie zatwierdzili dziś, na sesji plenarnej w Strasburgu, Kompleksową Umowę Gospodarczo-Handlową między Unią Europejska i Kanadą.

15 lutego, Parlament Europejski zgodził się na zawarcie kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej (CETA) z Kanadą. Dzięki zgodzie Parlamentu umowę będzie można tymczasowo stosować już od kwietnia. W 2015 roku handel UE-Kanada sięgał ponad 60 miliardów euro – dzięki CETA ta wartość ma wzrosnąć o 20%. Zobacz wideo i dowiedz się więcej.

Za głosowało 408 posłów, 254 było przeciwko, a 33 wstrzymało się od głosu.

Umowa CETA ma usunąć niemal wszystkie taryfy w handlu między UE i Kanadą, z wyjątkiem tych nakładanych na usługi publiczne, usługi audiowizualne i transportowe oraz niektóre produkty rolne. CETA przewiduje również wzajemne uznawanie certyfikatów dla szerokiego zakresu produktów – od towarów elektrycznych po zabawki.

Jeśli Kanada była członkiem UE, to pod względem liczby ludności byłaby 7. państwem (po Niemczech, Francji, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Hiszpanii i Polsce), a pod względem wielkości PKB 5. gospodarką (po Niemczech, Wielkiej Brytanii, Francji i Włsozech, Hiszpania byłaby 6.). Jeśli chodzi o PKB per capita Kanada plasuje się między Danią i Belgią.

Kto bezpośrednio skorzysta na CETA?

1. Pracownicy

Specjalistom z UE łatwiej będzie świadczyć w Kanadzie usługi w dziedzinie rachunkowości, inżynierii, usług architektonicznych i podobnych. CETA stanowi podstawę prawną dla UE i Kanady, by wzajemnie uznawać kwalifikacje w tych zawodach. Ułatwi to także firmom przenieść tymczasowe oddelegowanie personelu do pracy pod drugiej stronie Atlantyku.

2. Przedsiębiorstwa

Uproszczenie procedur ułatwi unijnym przedsiębiorstwom ewentualną ekspansję na rynku kanadyjskim. Dzięki umowie Kanada otworzy swoje przetargi (zarówno na poziomie federalnym jak i lokalnym) dla przedsiębiorstw z UE w większym stopniu niż w przypadku któregokolwiek z jej partnerów handlowych. Kanada zobowiązała się również, że procedury przetargowe będą bardziej przejrzyste – wszystkie informacje o przetargach publicznych będą publikowane na jednej stronie internetowej. Wiąże się to z tym, że dostęp do informacji jest jedną z największych przeszkód dla małych firm w dostępie do rynków zagranicznych.

3. Konsumenci

Otwarcie rynków może przyczynić się do spadku cen, poprawy jakości towarów i usług oraz zwiększenia możliwości wyboru.

Ochrona unijnych produków

Ogólnie rzecz biorąc, Unia Europejska będzie mogła bezcłowo eksportować do Kanady niemal 92% swoich produktów rolnych i żywnościowych. Umowa chroni nazwy produktów pochodzących z UE – Kanada zobowiązała się do ochrony 143 unijnych oznaczeń geograficznych UE (Geographical Indications, GIS), np. dzięki CETA do 27 produktów hiszpańskich będzie objętych szczególną ochroną.

Gwarancje

Wszystkie towary importowane z Kanady muszą spełniać unijne normy i być zgodne z unijnymi przepisami. CETA nie obniży standardów i norm ochrony zdrowia, bezpieczeństwa, ochrony środowiska, norm społecznych i praw konsumentów. CETA nie zmieni sposobu, w jaki UE reguluje bezpieczeństwo żywności, w tym m.in. produktów GMO czy zakazu wprowadzania do obrotu wołowiny, która była poddawana działaniu hormonów.

CETA nie obejmuje usług publicznych, zatem państwa członkowskie będą mogły zachować monopole i nadal decydować, które usługi (dostawa wody, zdrowie, edukacja…) będą publiczne, a które chcą sprywatyzować.

Nowy mechanizm ochrony inwestorów

W odpowiedzi na presję Parlamentu Europejskiego, kontrowersyjny system rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem ISDS (system prywatny oparty na wyborze przedsiębiorstw) zastąpiono systemem sądów ds. inwestycji ICS.

Nowy system ochrony inwestycji w ramach CETA:

  • całkowicie odchodzi od obecnego systemu doraźnego arbitrażu, ustanawiając stały i zinstytucjonalizowany trybunał rozstrzygania sporów, którego członkowie są wyznaczani przez UE i Kanadę
  • ustanawia system odwoławczy porównywalny do tego, jaki funkcjonuje w ramach krajowych systemów prawnych
  • obejmuje kodeks postępowania dla członków trybunału
  • zapewnia kontrolę rządową nad członkami trybunału
  • gwarantuje pełną przejrzystość postępowań
  • zapobiega wnoszeniu błahych skarg.

Przejrzystość

Tekst umowy został opublikowany ponad dwa lata temu, 26 września 2014, po zakończeniu negocjacji.

Porozumienie zostało uznane za umowę mix, co oznacza, że chociaż było negocjowane przez Komisję Europejską i wymaga zgody Parlamentu Europejskiego, to wymaga także ratyfikacji przez parlamenty krajowe i regionalne.