Nowe zasady udostępniania danych sektora publicznego




Świetna wiadomość!!! Nowe zasady udostępniania danych sektora publicznego – koniec negocjacji!!

Brałem aktywny udział w negocjacjach, będąc sprawozdawcą z ramienia Grupa EPL .

W tym tygodniu Parlament Europejski, Rada UE i Komisja osiągnęli porozumienie w sprawie zmienionej dyrektywy, która ułatwi udostępnianie i ponowne wykorzystywanie danych sektora publicznego.

Dane są motorem rozwoju wielu produktów i usług cyfrowych. Zapewnienie szerokiego i swobodnego dostępu do wartościowych, wysokiej jakości danych dotyczących usług finansowanych ze środków publicznych ma kluczowe znaczenie dla przyspieszenia europejskich innowacji w wysoce konkurencyjnych dziedzinach, takich jak sztuczna inteligencja, które wymagają dostępu do ogromnej ilości rzetelnych danych.

Nowa dyrektywa w sprawie otwartych danych i informacji sektora publicznego, jest w pełni zgodna z ogólnym rozporządzeniem UE o ochronie danych (RODO), aktualizuje ramy, w których określa się warunki udostępniania danych sektora publicznego do ponownego wykorzystywania, ze szczególnym uwzględnieniem rosnącej skali dostępnych obecnie danych o wysokiej wartości. „Otwarte dane i informacje sektora publicznego” mogą obejmować rozmaite rodzaje informacji – od zanonimizowanych danych osobowych dotyczących zużycia energii w gospodarstwach domowych po ogólne informacje na temat krajowych poziomów edukacji lub umiejętności rozumienia i tworzenia informacji.

Wszelkie ponowne wykorzystywanie danych osobowych w ramach dyrektywy w sprawie otwartych danych i informacji sektora publicznego musi odbywać się z pełnym poszanowaniem praw i obowiązków zawartych w ogólnym rozporządzeniu UE o ochronie danych (RODO).

Państwa członkowskie będą musiały wdrożyć wynegocjowane zapisy w ciągu dwóch lat, po czym wejdą one w życie. Komisja rozpocznie współpracę z państwami członkowskimi w celu ustalenia zbiorów danych o wysokiej wartości, które zostaną określone w akcie wykonawczym.

W ramach unijnej polityki otwartych danych wprowadzono przepisy zachęcające państwa członkowskie do ułatwiania ponownego wykorzystywania danych z sektora publicznego przy minimalnych ograniczeniach prawnych, technicznych i finansowych. Świat cyfrowy zmienił się jednak radykalnie od 2003 r., kiedy to przepisy te wprowadzono po raz pierwszy.

Całkowita bezpośrednia wartość ekonomiczna informacji i danych sektora publicznego pochodzących od przedsiębiorstw publicznych wzrośnie z 52 mld euro w 2018 r. do 194 mld euro do 2030 r. Dzięki tym nowym przepisom będziemy mogli jak najlepiej wykorzystać ten wzrost. Jednak nie chodzi tylko o gospodarkę – otwarte dane z sektora publicznego są ważne również dla naszej demokracji i społeczeństwa, ponieważ zwiększają przejrzystość i wspierają debatę publiczną opartą na faktach.

Czego dotyczą nowe przepisy?

Wszystkie treści sektora publicznego, do których można uzyskać dostęp na mocy krajowych przepisów dotyczących dostępu do dokumentów, są z zasady swobodnie dostępne do ponownego wykorzystania. Za takie wykorzystanie organy sektora publicznego nie będą mogły pobierać opłat wyższych od kosztów krańcowych, z wyjątkiem bardzo nielicznych przypadków. Umożliwi to większej liczbie MŚP i przedsiębiorstw typu start-up wchodzenie na nowe rynki ze swoją ofertą produktów i usług opartych na danych.
Szczególny nacisk zostanie położony na zbiory danych o wysokiej wartości, takie jak statystyki lub dane meteorologiczne, transportu publicznego jak środowiskowe. Te zbiory danych mają duży potencjał handlowy i mogą przyspieszyć pojawianie się wielu produktów i usług informacyjnych zapewniających wartość dodaną.
Przedsiębiorstwa świadczące usługi publiczne w sektorze transportu i usług użyteczności publicznej generują cenne dane. Decyzję, czy takie dane muszą zostać udostępnione, podejmuje się na podstawie różnych przepisów krajowych lub europejskich. Jeśli jednak dane te są dostępne do ponownego wykorzystania, będą one odtąd podlegać dyrektywie w sprawie otwartych danych i informacji dotyczących sektora publicznego. Oznacza to, że przedsiębiorstwa te będą musiały przestrzegać zasad dyrektywy oraz zapewnić stosowanie odpowiednich formatów danych i metod ich rozpowszechniania, przy czym nadal będą w stanie ustalać rozsądne opłaty w celu odzyskania związanych z tym kosztów.
Niektóre organy publiczne zawierają z przedsiębiorstwami prywatnymi złożone umowy dotyczące danych, co potencjalnie może prowadzić do „blokowania” informacji sektora publicznego. W związku z tym wprowadzone zostaną zabezpieczenia mające na celu zwiększenie przejrzystości i ograniczenie zawierania umów, które mogłyby prowadzić do wyłączności polegającej na ponownym wykorzystywaniu danych sektora publicznego jedynie przez partnerów prywatnych.
Większa ilość danych w czasie rzeczywistym, dostępnych za pośrednictwem interfejsów programowania aplikacji (API), umożliwi przedsiębiorstwom, zwłaszcza przedsiębiorstwom typu start-up, opracowywanie innowacyjnych produktów i usług, np. mobilnych aplikacji. Zakresem przedmiotowej dyrektywy są również objęte dane pochodzące z badań naukowych finansowanych ze środków publicznych: państwa członkowskie będą zobowiązane do opracowania zasad zapewniających swobodny dostęp do danych pochodzących z badań naukowych finansowanych ze środków publicznych, natomiast wszelkie dane tego typu udostępniane za pośrednictwem repozytoriów będą podlegać zharmonizowanym przepisom dotyczącym ponownego wykorzystywania.