KLUCZOWE ZAGADNIENIA i PROBLEMY ART. 13




Z perspektywy twórców internetowych.

NOWY MODEL DYSTRYBUCJI TWÓRCZOŚCI:
Żyjemy w czasach, gdzie aby skutecznie docierać z twórczością do młodych ludzi (poniżej
35 roku życia) trzeba rozumieć ich potrzeby i potrafić “mówić” do nich poprzez media i platformy, z których korzystają. Dziś nie wystarczy mieć dobrego agenta, czy relacji z dystrybutorami lub pośrednikami. Aby móc utrzymywać się ze swojej twórczości, artysta musi umieć dostosować się do panujących realiów mediowych. Internet zmienił świat, który znamy, a popularne platformy społecznościowe zdemokratyzowały dostęp do treści – doprowadziły do sytuacji, w której to odbiorcy decydują, co i kiedy chcą konsumować, a my twórcy musimy walczyć o atencję użytkowników, która jest coraz bardziej rozpraszana w natłoku publikowanych treści (Przykładowo tylko na samej platformie YouTube publikowanych jest 400h nowej treści co minutę).

Aby odnieść sukces należy pamiętać, czym charakteryzują się platformy internetowe:
●​Treść jest konsumowana w 100% na żądanie – to użytkownicy wybierają: co, kiedy i na jakim urządzeniu oglądają;
● Nastąpiła demokratyzacja treści: nie ma kuratorów, dyrektorów programowych,
wydawców decydujących co powinno, a co nie powinno być oglądane; jeśli treść nie narusza prawa, regulaminu platformy lub zasad społeczności może być publikowana przez każdego;
●​Twórcy zarabiają wtedy, kiedy twórczość jest doceniana / obejrzana / wysłuchana: w ten sposób są motywowani do ciągłego tworzenia treści coraz wyższej jakości, jednak raz uzyskana popularność niekoniecznie jest długotrwała;
●​Dystrybucja odbywa się na wielu platformach jednocześnie: twórcy przygotowują treść na różne platformy, dostosowując ją do potrzeb każdego serwisu z osobna, ponieważ platformy są różne w charakterze, demografii oraz sposobie, w jaki korzystają z nich użytkownicy.

KIM JEST TWÓRCA W XXI WIEKU?
Opisana powyżej zmiana w mediach pozwoliła na powstanie nowej gałęzi twórczości, której reprezentantami i beneficjentami jesteśmy my – twórcy internetowi. Aby odnieść sukces w dzisiejszym ekosystemie mediowym, tworzymy inaczej niż ci, dla których internet jest jedynie dodatkiem lub często konkurencyjnym medium. Wyróżniają nas następujące cechy::
●​100% naszej twórczości trafia do internetu – muzyka, obrazy, grafiki, fotografie, filmy etc. są publikowane, dystrybuowane i sprzedawane online;
●​Budujemy silne i długotrwałe dwustronne relacje ze swoimi odbiorcami i fanami – społeczność twórcy jest nieodzowną częścią sukcesu danego artysty i bardzo często bezpośrednio wpływa oraz finansuje twórczość danego autora (nasi odbiorcy wspierają nas także poprzez platformy takie jak np.: https://patronite.pl/jak_to_dziala)
● Jesteśmy niezależni od sieci dystrybucji oraz kuratorów/wydawców decydujących o
tym, co jest pokazywane. Obowiązuje nas prawo, regulamin oraz zasady społeczności nie zaś linia redakcji. Tworzymy na wszelkie możliwe platformy jednocześnie, a naszą twórczość ogranicza jedynie nasza kreatywność oraz umiejętność budowania skupionej wokół niej społeczności;
● Tworzymy ze zdecydowanie większą częstotliwością, publikując nawet kilka razy
dziennie
●​Mamy dużo krótszy cykl tworzenia i nie czekamy na akceptację wydawców, ustanawiając własny kalendarz publikacji
● Jest nas w Polsce co najmniej 15 tysięcy na samym YouTube i kilkadziesiąt tysięcy
na innych platformach, takich jak Instagram, Facebook, Twitter, TikTok, Snapchat, LinkedIn, Pinterest, itp.

Zwracamy również uwagę, iż Wszyscy współtworzymy kulturę polską a wartość utworów wszystkich Twórców jest taka sama. Fakt, że tworzymy pop-kulturę XXI wieku, nie oznacza, że nasza twórczość nie powinna być chroniona lub ma mniejszą wartość od tej skierowanej
do mediów tradycyjnych.

NASZE STANOWISKO:
Jesteśmy za ochroną praw autorskich i udoskonalaniem systemów pozwalających na sprawiedliwe wynagradzanie twórców, gdyż sami nimi jesteśmy. Zależy nam na rozwoju rynku, tworzeniu nowych miejsc pracy i rozwijaniu przyjaznej, wspierającej polską kulturę atmosfery. Prawa autorskie mają dla nas fundamentalne znaczenie stąd w pełni popieramy wdrażanie regulacji mających na celu ich ochronę.

Mimo iż kształt dyrektywy o prawie autorskim na jednolitym rynku cyfrowym w wersji ustalonej podczas niedawno zakończonego trilogu w większej części jest dobry, zdecydowanie niepokoi nas treść Artykułu 13. Bezwarunkowe przeniesienie odpowiedzialności prawnej za publikowane treści z Twórców na platformy społecznościowe, na których ta treść jest publikowana – wbrew słusznym intencjom – może spowodować, że ze względu na skalę zjawiska, serwisy będą zmuszone do “prewencyjnej cenzury” wszystkich umieszczanych tam materiałów. W praktyce oznacza to znaczące ograniczenie możliwości publikacji treści w Internecie i stanowi bezpośrednie zagrożenie dla artystów, ich widowni i skupionej wokół nich branży.

W naszej opinii faktyczną intencją artystów oraz instytucji lobbujących za przyjęciem Artykułu 13 w wypracowanym niekorzystnym dla twórców internetowych kształcie jest wywarcie nacisku prowadzącego do renegocjacji modelu oraz warunków finansowych wynagradzania wytwórni muzycznych, producentów filmowych oraz artystów szczególnie muzycznych za umieszczone na platformach utwory. Obawiamy się jednak, że wprowadzenie Artykułu 13 w nieprecyzyjnym brzmieniu, zamiast chronić Twórców, może im drastycznie zaszkodzić. Jeżeli w wyniku nowych regulacji, poprzez prewencyjną cenzurę treści, platformy będą zmuszone do zmniejszenia ilości treści jaka się na nich pojawia to istotnie zmniejszy się powierzchnia do wyświetlania reklam, co z kolei przełoży się na znaczny spadek przychodów którymi platformy dzielą się z twórcami. Jeżeli spadną przychody to twórcy otrzymają mniejsze, a nie większe wynagrodzenia od tychże platform.

Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której media społecznościowe(platformy i portale) zmuszone będą do prewencyjnego ograniczania publikacji użytkowników – współtwórców nowoczesnej polskiej kultury. Wspólnie sprzeciwiamy się takim regulacjom i apelujemy o wykreślenie Artykułu 13 z treści dyrektywy.
SKUTKI; JAK MOŻE WYGLĄDAĆ INTERNET I NASZA TWÓRCZOŚĆ

Odpowiedzialność za naruszenie praw autorskich (cywilna i karna)

Stan obecny:

Osoba / Twórca naruszający prawa autorskie ponosi 100% odpowiedzialność za dane naruszenie

Stan po wprowadzeniu art. 13

Platforma na której osoba naruszająca czyjeś prawa autorskie opublikowała treść. Łamiący prawa autorskie jedynie współodpowiedzialny za naruszenie.

Publikowanie treści (video / photo / tekst)

Stan obecny:

Nieograniczona w ramach obowiązującego prawa autorskiego i w zgodzie z regulaminami i zasadami obowiązującymi na poszczególnych platformach. Brak konieczności uprzedniego zweryfikowania treści. Ewentualna odpowiedzialność za naruszenie ustalana ex post.

Stan po wprowadzeniu art. 13:

Ograniczona ze względu na wdrożenie obowiązkowego prewencyjnego filtrowania. Przed publikacją twórca zmuszony dostarczyć dokumenty udowadniające niewinność (prawa do wszelkich elementów utworu). Oznacza to wydłużenie czasu publikacji, dodatkowe koszty dla Twórcy oraz duże prawdopodobieństwo prewencyjnego odrzucania publikacji przez platformy
dopóki wszelkie wątpliwości nie zostaną wyjaśnione.

Odpowiedzialność za zapewnienie przestrzegania praw autorskich

Stan obecny:

Właściciel praw zobowiązany do poinformowania platformy o zaistniałym konkretnym naruszeniu. Platforma wtedy zobowiązana jest do reakcji. Np. na platformie YouTube wdrożony jest system Content ID (dostępny dla wybranych partnerów) w celu automatycznej identyfikacji naruszeń po wgraniu pliku referencyjnego.

Stan po wprowadzeniu art. 13:

Odpowiedzialność przeniesiona na platformę. Obowiązki po stronie właścicieli praw są niedookreślone, prowadząc do skomplikowanych do rozwiązania dylematów po stronie platform. W wyniku tego twórcy mogą być zobowiązani do okazywania dowodów na posiadanie praw autorskich do utworu lub jego elementów przy każdej publikacji treści. Co więcej zakaz publikacji ma dotyczyć “dzieła” jako takiego, bez względu na jego użycie zgodnie z prawem przez osobę trzecią (w ramach dozwolonego użytku).

Możliwość tworzenia i publikowania memów

Stan obecny:

Nieograniczona w granicach prawa.

Stan po wprowadzeniu art. 13:

Ograniczona. Mechanizmy filtrujące nie będą przepuszczać takich treści ze względu na ryzyko naruszenia (brak możliwości identyfikacji dozwolonego użytku, pastiszu/parodii przez filtry).

Możliwość komentowania

Stan obecny:

Nieograniczona (większość z platform oferuje możliwość dezaktywowania/moderacji komentarzy – prawo administratora).

Stan po wprowadzeniu art. 13:

Zagrożona. Komentarze mogą także naruszać prawa autorskie (np. do tekstów, ale także przez linkowanie do innych naruszających materiałów),
więc hostujący je wydawca
będzie musiał spełnić te same warunki, co platforma audio- wideo.

Możliwość tworzenia relacji live

Stan obecny:

Nieograniczona.

Stan po wprowadzeniu art.13:

Ograniczona. Za naruszenia podczas relacji na żywo (choćby poprzez ukazanie w kadrze chronionego utworu) odpowiadała będzie platforma, a brak jest możliwości weryfikacji i uzyskania odpowiednich licencji np. na filmowanie budynków, rzeźb, samochodów i wszystkich innych przedmiotów istniejących w świecie fizycznym, a podlegających ochronie jako dzieła.

Odpowiedzialność osób nieuczciwie nadużywających prawa
autorskiego

Stan obecny:

Brak.

Stan po wprowadzeniu art. 13:

Nadal brak.

Odpowiedzialność platform za nieuzasadnione / nadmierne blokowanie.
Brak.